Vrijwilligerswerk of betaald werk

Artikel in Nederlands Dagblad aug.2014

In discussies over vrijwilligerswerk wordt vaak de vraag gesteld of vrijwilligerswerk overvraagd wordt, dan wel een onjuiste plaats inneem ten opzichte van betaald werk. Minister Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft ook al eens verzucht dat hij wel eens wil weten waar nu eigenlijk de grenzen van vrijwilligerswerk liggen en de vakbonden kijken met argusogen of men mensen niet onbetaald werk laat doen dat eigenlijk betaald zou moeten worden want dan is het ‘verdringing’. De vrees bestaat dat de overheid betaald werk in de thuiszorg zal wegbezuinigen en dat vrijwilligers zich daarvoor zullen aanmelden – omdat elke ervaren vader of moeder het ook wel zou kunnen doen. Maar denk maar niet dat er genoeg vrijwilligers zijn die bereid zijn dat allemaal over te nemen, daarvoor is het veel te omvangrijk. Mantelzorg is bovendien geen vrijwilligerswerk. Het voelt bepaald niet als een vrijwillige keuze als je mensen helpt met wie je een relatie hebt (familie of buur). Helaas is het in het algemeen niet simpel om een grens te trekken om te bepalen wat vrijwilligerswerk is. Enkele voorbeelden: Je zou kunnen zeggen dat openbaar vervoer een overheidstaak is en de banen daarin betaald moeten worden. Maar de buurtbusjes, de voetveren, de toeristentreinen (negen! w.o. de zware stoomtreinen), de plusbussen en de fietsboot van Amersfoort naar Huizen, die worden allemaal door vrijwilligers gerund. Er is wel subsidie van overheid of fondsen voor de vervoermiddelen zelf, maar als er lonen zouden moeten worden betaald, zou het ophouden.

Deskundigheid, kan dat dan een scheidslijn zijn? Zijn betaalde krachten deskundig en vrijwilligers niet? Ook niet zo duidelijk. De stuurmannen van de fietsboot hebben natuurlijk hun groot vaarbewijs, en trouwens, elke vrijwilliger moet deskundig zijn in dat wat hij/zij doet, al is het ervaringsdeskundigheid.

Het soort werk dan, kan daar een grens liggen? Conservatoren van onze grote musea zijn natuurlijk betaalde krachten, maar het merendeel van de ongeveer duizend musea die Nederland telt, zijn opgezet en worden gerund door vrijwilligers.

De schaal dan van de voorzieningen waarover wij praten? Daarmee kom je in de buurt van een argument. Grote organisaties hebben een hoofdkantoor met betaald management omdat deze een dermate grote inzet vraagt dat het betaald werk is. Fulltime inzet betekent in het algemeen ook betaalde inzet. Overigens, soms begint het als vrijwilligerswerk, zoals een bank, het Nut en de bibliotheken, na die na bewezen noodzaak en groei worden geprofessionaliseerd. Er is door vrijwilligerswerk veel betaald werk gecreëerd. In zulke organisaties hebben vrijwilligers soms nog wel aanvullende taken.

Uitkeringsinstantie UWV kijkt naar het ‘soort’ organisatie. Men erkent vrijwilligerswerk als het wordt gedaan door traditionele vrijwilligersorganisaties, meest verenigingen, zoals sportverenigingen, kerken, het Rode Kruis etc.

De algemeen geaccepteerde criteria van wat vrijwilligerswerk is, zijn: Het is onbetaald (afbakening naar betaald werk), je doet iets voor een ander of voor de samenleving (afbakening naar hobby) en het gebeurt vanuit een min of meer georganiseerd verband (afbakening naar mantelzorg). Waarom sloven vrijwilligers zich uit als ze er niet voor betaald worden? Wat in onderzoeken het vaakst naar boven komt, is dat ze het leuk vinden om te doen, ook al is het zwaar. Ze zoeken verder het gevoel nuttig te zijn/ gezelligheid/ benutten van eigen kwaliteiten/ zelf je tijd kunnen bepalen/ het bevorderen van grote maatschappelijke doelen zoals zorg voor milieu en derde wereld/ je kunt je ontwikkelen. Wat waardering is nooit weg, maar daar doet men het niet voor.

Het voorzieningenaanbod is door vrijwilligers aanzienlijk is uitgebreid. Kijk naar het buurtbusje: het maakt de gebruikers van de buurtbusjes blij en ze geven de pensionado’s die erin rijden werkt dat ze graag doen. Een betaald alternatief is er niet. Dan verdwijnt het. Wees zuinig op de vrijwilliger.

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *