Levenskunst, kan daar wat tegen zijn?

Blijkbaar wel. Er heeft een heftig debat plaatsgevonden tussen Hans Achterhuis (‘denker des vaderlands’ volgens Trouw) en Joep Dohmen, auteur van Het leven als kunstwerk. Als we nu even opmerkingen terzijde leggen als: ‘Ik krijg geen adem, ik krijg het Spaans benauwd van die levenskunstfilosofie van jou’ (Achterhuis), en Dohmen: ‘Jij bent lui, je hebt mijn boek niet gelezen’ kunnen we proberen te achterhalen waar de angel van deze discussie in zit. Met de mogelijkheid dat het allemaal een misverstand is. Het zal niet verbazen dat ik, als auteur van Levenskunst van ouderen het moeilijkste de argumentatie van Achterhuis kan volgen. In een artikel over deze tegenstelling is dit ook niet te verwonderen, omdat het door Dohmen geschreven is die niet al te zeer openstaat voor de gedachten van Achterhuis… Ik citeer Achterhuis:’Ik vraag me af of staatsburgers niet worden vermalen tussen de Europese Unie en de economische globalisering. Persoonlijke levenskunst is niet het juiste antwoord op deze politieke, economischie en sociale uitdagingen… de filosofen van de levenskunst zijn strenge schoolmeesters waarbij ik in mijn schulp kruip.’ Hij wil verhalen horen over levens van mensen die hun leven niet in de hand hebben, waar onverwachte dingen gebeuren waar je dus geen antwoord op hebt. Er is nu eenmaal liefdesverdriet, haat, lijden en sterven. Daarover hoor je niets…’ Dohmen: ‘De kwaliteit van ons persoonlijke leven kan niet vanzelf uit ons politieke leven worden afgeleid. Levenskunst gaat over de vraag: hoe moet ik leven?’ Volgens hem betekent dat ook te leven als sociaal en politiek wezen. Het gaat om ‘bildung’, vorming.

Ik denk eigenlijk dat er bij mensen als Achterhuis een kriebel bestaat tegen de Amerikaanse, optimistische ‘zelfhulp’ tips, tot zelfs de oproep aan peuters toe, om ‘een leider’ te zijn. ‘Jij kunt je eigen leven je z.g. helemaal zelf maken, je kunt geluk en succes afdwingen’. Nee dus, dat weet iedereen. Maar je kunt natuurlijk wel de dingen die je tegenkomt, waaronder allerlei vormen van lijden, onder ogen zien, ze doorleven en er zelf iets goeds van maken, iets wat bij jou past. Dat kan wel.

Liebje Hoekendijk, auteur van Levenskunst van ouderen

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *